contact | Gastenboek | impressum | sitemap

Vorming

Geschiedenis Godsdiensten Onderwijs Duitse taal tekstvertalingen brieven literaire werken interviews toespraken *   verdragen

Recente berichten

taaltip

duits zonder voorkennis duits met voorkennis
   

 

Verklaring Reichstag

oorlogsdoel (09/09/1914)

 

(bron: dhm.de)



De Duitse keizer, Wilhelm II (1859-1941), had voor 1914 reeds lang plannen om Europa de Duitse hegemonie op te dringen. Hij zag een gelegenheid daartoe na de moordaanslag op de Oostenrijkse kroonprins in Sarajewo, Servië, op 28 juni 1914. Oostenrijk-Hongarije verklaarde onmiddellijk de oorlog aan Servië, dat echter de steun kreeg van Rusland. Er bestond in die tijd een wederzijds beschermingsakkoord tussen het Duitse Rijk en het rijk van Oostenrijk-Hongarije. Dit akkoord was voor keizer Wilhelm II de basis om Rusland aan te vallen. Frankrijk en Engeland zagen het evenwicht in Europa verstoord en verklaarden Duitsland de oorlog. In augustus 1914 trokken Duitse legers door het neutrale België richting Frankrijk.
In September 1914 legde de Duitse kanselier Theobald von Bethmann Hollweg volgende plannen voor de naoorlogse situatie aan de Reichstag voor: het fameuse "Septemberprogramma":

 

Originele tekst Vertaling

Septemberprogramm des Reichskanzlers Theobald von Bethmann Hollweg 9. September 1914

Ziele des Krieges im einzelnen:

Septemberprogramma van de Rijkskanselier Theobald von Bethmann Hollweg 9de September 1914

Doelen van de oorlog in het bijzonder:
Frankreich.
Von den militärischen Stellen zu beurteilen, ob die Abtretung von Beifort, des Westabhangs der Vogesen, die Schleifung der Festungen und die Abtretung des Küstenstrichs von Dünkirchen bis Boulogne zu fordern ist. In jedem Falle abzutreten, weil für die Erzgewinnung unserer Industrie nötig, das Erzbecken von Briey. Ferner eine in Raten zahlbare Kriegsentschädigung; sie muß so hoch sein, daß Frankreich nicht imstande ist, in den nächsten 15-20 Jahren erhebliche Mittel für Rüstungen aufzuwenden. Des weiteren: Ein Handelsvertrag, der Frankreich in wirtschaftliche Abhängigkeit von Deutschland bringt, es zu unserem Exportland macht und uns ermöglicht, den englischen Handel in Frankreich auszuschalten. Dieser Handelsvertrag muß uns finanzielle und industrielle Bewegungsfreiheit in Frankreich schaffen - so, daß deutsche Unternehmungen nicht mehr anders als französische behandelt werden können.
Frankrijk.
Het is door de militaire stellingen te beoordelen of het afstaan van Belfort ten westen van de Vogezen op te eisen is, alsook het ontmantelen van vestingen en het afstaan van de kuststrook tussen Duinkerken en Boulogne. In ieder geval moet het ijzerertsbekken van Briey afgestaan worden ten voordele van de ertsbehoeften van onze industrie. Verder is het nodig een oorlogsschadevergoeding op te eisen, betaalbaar in termijnen; deze moet zo hoog zijn dat Frankrijk in de eerstkomende 15-20 jaren niet in staat zal zijn aanzienlijke middelen voor bewapening aan te schaffen. Verder: een handelsakkoord dat Frankrijk economisch afhankelijk maakt van Duitsland, het land voor ons tot een exportmiddel wordt waarbij de Engelse handel met Franrijk uitgeschakeld wordt. Dit verdrag moet ons financiële en industriële bewegingsvrijheid in Frankrijk verschaffen, in die mate dat Duitse ondernemingen als de eigen Franse behandeld worden.
Belgien.
Angliederung von Lüttich und Verviers an Preußen, eines Grenzstriches der Provinz Luxemburg an Luxemburg. Zweifelhaft bleibt, ob Antwerpen mit einer Verbindung nach Lüttich gleichfalls zu annektieren ist. Gleichviel, jedenfalls muß ganz Belgien, wenn es auch als Staat äußerlich bestehen bleibt, zu einem Vasallenstaat herabsinken, in etwa militärisch wichtigen Hafenplätzen ein Besatzungsrecht zugestehen, seine Küste militärisch zur Verfügung stellen, wirtschaftlich zu einer deutschen Provinz werden. Bei einer solchen Lösung, die die Vorteile der Annexion, nicht aber ihre innerpolitisch nicht zu beseitigenden Nachteile hat, kann franz. Flandern mit Dünkirchen, Calais und Boulogne, mit großenteils flämischer Bevölkerung diesem veränderten Belgien ohne Gefahr angegliedert werden. Den militärischen Wert dieser Position England gegenüber werden die zuständigen Stellen zu beurteilen haben.
België.
Nodig is de annexatie van Luik en Verviers aan Pruisen, alsook een landstrook aan de grens met Luxemburg. Twijfelachtig blijft of ook Antwerpen met een verbinding naar Luik geannexeerd moet worden. In ieder geval moet heel België, indien het als onafhankelijke staat zou blijven bestaan, teruggeschroefd worden tot een vazalstaat, gedwongen worden militair belangrijke havens onder Duitse bezetting te houden, haar kust militair ter beschikking te stellen en economisch een Pruisische provincie te worden. Bij deze oplossing, met de voordelen van een annexatie en zonder de binnenpolitieke nadelen, kan Frans-Vlaanderen Duinkerken, Calais en Boulogne met een overwegend Vlaamssprekende bevolking aan dit veranderde België aangesloten worden. Het militair belang van deze operatie tegenover Engeland zal door de passende stellingen beoordeeld worden.
Luxemburg wird deutscher Bundesstaat und erhält einen Streifen aus der jetzt belgischen Provinz Luxemburg und eventuell die Ecke von Longwy. Luxemburg wordt een Duitse deelstaat en bekomt een strook België langsheen haar grens uit de Belgische provincie Luxemburg en eventueel krijgt het ook de omgeving van Longwy.
Es ist zu erreichen die Gründung eines mitteleuropäischen Wirtschaftsverbandes durch gemeinsame Zollabmachungen, unter Einschluß von Frankreich, Belgien, Holland, Dänemark, österreich-Ungarn, Polen und eventl. Italien, Schweden und Norwegen. Dieser Verband, wohl ohne gemeinsame konstitutionelle Spitze, unter äußerlicher Gleichberechtigung seiner Mitglieder, aber tatsächlich unter deutscher Führung, muß die wirtschaftliche Vorherrschaft Deutschlands über Mitteleuropa stabilisieren. Er moet een economisch verbond ontstaan in Midden-Europa met gemeenschappelijke tolafspraken. Daarbij worden gerekend: Frankrijk, België, Nederland, Denemarken, Oostenrijk-Hongarije, Polen en eventueel Italië, Zweden en Noorwegen. Dit verbond zonder gemeenschappelijke constitutionele leiding en onder uiterlijk gelijkberechtiging van de leden maar in werkelijkheid onder Duitse leiding moet de Duitse hegemonie over Midden-Europa stabiliseren.
Die Frage der kolonialen Erwerbungen, unter denen in erster Linie die Schaffung eines zusammenhängenden mittelafrikanischen Kolonialreichs anzustreben ist, desgleichen die Rußland gegenüber zu erreichenden Ziele werden später geprüft.Als Grundlage der mit Frankreich und Belgien zu treffenden wirtschaftlichen Abmachungen ist eine kurze provisorische, für einen eventuellen Präliminarfrieden geeignete Formel zu finden. De vraag rond de koloniale gebieden, waarbij op de eerste plaats een samenhangend Midden-Afrikaans koloniaal rijk moet ontstaan, wordt opgelost samen met de te bereiken doelen in Rusland. Basis daarvoor moet een formule worden in het licht van een voorlopige vredesregeling met economische afspraken voor Frankijk en België.
Holland.
Es wird zu erwägen sein, durch welche Mittel und Maßnahmen Holland in ein engeres Verhältnis zu dem Deutschen Reiche gebracht werden kann. Dies engere Verhältnis müßte bei der Eigenart der Holländer von jedem Gefühl des Zwanges für sie frei sein, an dem Gang des holländischen Lebens nichts ändern, ihnen auch keine veränderten militärischen Pflichten bringen, Holland also äußerlich unabhängig belassen, innerlich aber in Abhängigkeit von uns bringen. Vielleicht ein die Kolonien einschließendes Schutz- und Trutzbündnis, jedenfalls enger Zollanschluß, eventuell die Abtretung von Antwerpen an Holland gegen das Zugeständnis eines deutschen Besatzungsrechtes für das befestigte Antwerpen wie für die Scheldemündung wäre zu erwägen.
Holland.
Het is nog te overwegen met welke middelen en maatregelen Holland tot een nauwere samenwerking met het Duitse Rijk gebracht wordt. Deze samenwerking moet voor de eigenheid van de Hollanders vrij zijn van elke dwang, alsook mag ze aan het Hollandse leven niets veranderen en geen veranderde militaire verplichtingen voor hen met zich brengen: Holland zou daarbij uiterlijk onafhankelijk blijven, maar toch van ons afhankelijk worden. Misschien moet men een soort wederzijds beschermingspakt sluiten, de kolonies inbegrepen; in ieder geval een tolregeling en eventueel wordt Antwerpen aan Holland gegeven onder de voorwaarde van een Duitse bezetting van een militair versterkt Antwerpen en van de Scheldemonding.

 

Wilhelm II
Wilhelm II Duits keizer 1888-1918

Keizer Wilhelm II van Duitsland werd geboren op 27 januari 1859. Hij volgde in 1888 zijn vader, keizer Friedrich III, op. Hij zag Duitsland, het Pruisische rijk, als een ware grootmacht in Europa . Na capitulatie in 1918 kreeg hij asiel in Nederland, waar hij op 4 juni 1941 stierf.